کد خبر : ۷۴۷۴۳
تاریخ انتشار : ۲۲ تير ۱۴۰۰ - ۰۸:۴۸
موسسه استراتژیست:
موسسه استراتژیست در تازه‌ترین تحلیل خود در مورد خروج آمریکا از افغانستان آورد که خروج آمریکا از افغانستان شاید شکستی در اندازه و ابعاد ویتنام نباشد اما نتیجه آن می‌تواند مشابه باشد.

به‌گزارش مرکز مطالعات راهبردی سورین، موسسه «استراتژیست» در تازه‌ترین تحلیل خود در مورد خروج آمریکا از افغانستان به‌قلم «محمد ایوب» استاد روابط بین‌الملل دانشگاه میشیگان نوشت: در کنفرانس مطبوعاتی 8 جولای بود که جو بایدن -رئیس جمهور آمریكا- صراحتا تصور هرگونه مقایسه بین عقب‌نشینی آمریكا از افغانستان و عقب‌نشینی تحقیرآمیز آن از ویتنام در سال 1975 را رد كرد. او بر این تاکید کرد که مقاومت نیروهای افغانستان در برابر تصرف قریب‌الوقوع طالبان بر این کشور، نسبت به مقاومت نیروهای سایگون در تقابل با ارتش ویتنام شمالی و ویت‌کنگ‌ها خیلی بهتر بوده است.

وی در ادامه اظهار داشت که «بسیار بعید است» که «طالبان بر همه افغانستان غالب شود». بایدن مدعی شد كه آمریكا به افغانستان رفت تا از تهدیدات تروریستی پیشگیری کند و این کشور به پایگاهی برای حملات علیه آمریکا بدل نشود. ما به این اهداف دست یافتیم ... ما برای ساخت ملت به افغانستان نرفتیم.

در مورد دولت افغانستان، بایدن و مقامات ارشد دفاعی وی همچون وزیر دفاع «لوید آستین» بارها گفته‌اند كه آمریکا ظرفیت نگرش آینده‌نگرانه خود را حفظ خواهد كرد که احتمالا به معنای استفاده از امکانات نیروی هوایی شامل هواپیماهای بدون‌سرنشین برای كمك به دولت افغانستان در دفاع از خود در صورت نیاز است. به‌نظر می‌رسد این یک هدیه تسلیت برای دولت متلاطم در کابل است که طبق گزارش‌های موثق سازمان‌های اطلاعاتی آمریكا ممكن است ظرف شش ماه پس از عقب‌نشینی آمریكا سقوط كند. اگرچه بایدن تلاش کرده این ارزیابی را زیاد به روی خودش نیاورد، اما با توجه به پیروزی‌های نظامی اخیر طالبان که شاهد تسخیر تعداد زیادی از مناطق به دست این گروه بوده‌ایم، ارزیابی مذکور معتبر به‌نظر می‌آید.

طبق تخمین‌های قابل اعتماد، طالبان بیش از نیمی از مناطق کشور را تحت کنترل گرفته و بسیاری از آن‌ها پس از آغاز عقب‌نشینی آمریکا در اغاز ماه می تسلیم طالبان شدند. این موارد شامل بخش‌هایی از استان «بدخشان» در شمال شرقی با تاجیکستان و بخش‌هایی از استان «هرات» در مرز غربی با ایران است که جزو پایگاه‌های طالبان نبوده و دارای تعداد زیادی غیر پشتون است که مخالف حکومت طالبان هستند. چندین مورد از این گروه‌های قومیتی برای تقویت توانایی دولت در جهت مقاومت در برابر پیشرفت‌های طالبان، شبه نظامیان خود را سازماندهی کرده‌اند.

با این وجود، پیش از پیشرفت طالبان، توان نیروهای افغان رو به کاهش رفت و نتوانستند جلوی کنترل طالبان بر مناطق مختلف را بگیرند. فتح بخش وسیعی از استان هرات توسط طالبانی‌ها و کنترل آن‌ها بر چندین گذرگاه مرزی با ایران، تهران را که با تسلط طالبان بر کابل مخالف است، مجبور به آغاز مذاکرات با طالبان کرده است. جواد ظریف -وزیر امور خارجه ایران- با یک هیئت طالبانی که در هفته اول ماه جولای به ایران دعوت شده بود، دیدار کرد تا طالبان را ترغیب کند که برای جلوگیری از عواقب «نامطلوب» برای افغانستان، به توافق‌نامه‌ای با حکومت کابل برسد.

طالبان تاكنون در تصرف مراكز عمده شهري ناكام مانده و به‌همین خاطر استراتژي تصرف مناطق اطراف شهرها را پيش گرفته تا بدين ترتيب ارتباط شهرهاي تحت كنترل دولت با ان نقاط را قطع كرده و سرانجام حکومت افغانستان را مجبور به تسليم نماید. ناظران نزدیک اوضاع افغانستان معتقدند که طالبان یک استراتژی دو جانبه را دنبال می‌کند و بسته به چگونگی پیشرفت اوضاع پس از خروج کامل آمریکا، می تواند بین این هر دو جنبه استراتژی خود، انتخاب نماید. به‌گفته «تمیم آسی» -رئیس انستیتوی مطالعات جنگ و صلح در کابل و معاون سابق وزیر دفاع افغانستان- «از حیث حداکثرگرایی، طالبان خواهان یک پیروزی کامل نظامی است و از نظر مینیمالیستی، هنگامی که طالبان نیروهای دولتی را محک زد و به این پی برد که یک پیروزی کامل نظامی در دسترس نیست، پس از آن، از خشونت به‌عنوان اهرم فشار برای استفاده از امتیازات بیشتر در میز مذاکره بهره خواهد برد».

با نزدیک شدن به عقب‌نشینی کامل آمریکایی‌ها، طالبان فشارهای نظامی خود را افزایش داده و امیدوار است که به یک پیروزی کامل دست یابد؛ هرچند احتمالا مایل است به‌عنوان سکویی برای استقرار مجدد امارت اسلامی افغانستان، به سهم عمده‌ای در یک دولت ائتلافی رضایت دهد. نتیجه دوم، به‌ویژه با توجه به این واقعیت که آمریکا یک توافق سیاسی بین کابل و طالبان را به‌عنوان پیش‌شرط خروج خود از افغانستان تعیین نکرد، یک احتمال مشخص است.

دولت ترامپ تنها علاقه داشت سربازان آمریکایی را بدون متحمل شدن خسارات بزرگ به خانه بازگرداند و در این روند دولت افغانستان را به سرنوشت خود واگذار کرد. دولت بایدن از سلف خود پیروی کرده و این استراتژی را به نتیجه رسانده است. این رویکرد، ممکن است تکرار دقیق شکست تحقیرآمیز در ویتنام نباشد، اما بعید است نتیجه نهایی بسیار متفاوت باشد.

آمریکا اشتباه مهلکی را در تبدیل کارزار ضدتروریستی خود به یک ضد شورش در سال 2001-2002 و درگیر شدن در یک جنگ داخلی غیرقابل پیروزی مرتکب شد. تاریخ به ما می آموزد که مداخله درازمدت خارجی در درگیری‌های درون کشوری با برانگیختن احساسات ملی‌گرایانه و مذهبی، این درگیری را تشدید می‌کند. حمایت از حکومت‌ها به‌ویژه حکومت‌های ناکارآمد مانند حکومت افغانستان، به‌طور معمول منجر به واکنش شدید می‌شود؛ همان‌طور که در مواردی چون ویتنام جنوبی و افغانستان شاهد آن بودیم.

متحدان و دشمنان واشنگتن خروج آمریكا از افغانستان - هر چه‌قدر هم که در لفظ خوش‌بینانه باشد- را یك شکست مشابه با ویتنام خواهند دید. تفاوت عمده بین این دو، این است که یک ساختار قدرت مشخص، در ویتنام وجود داشت که جای خود را به دولت مورد حمایت آمریکا داد، اما این در مورد افغانستان صدق نمی‌کند.

مشخصا طالبان رقیب اصلی قدرت در دوران پساآمریکایی خواهد بود، اما با توجه به ماهیت اخلاقی جامعه افغانستان، کنترل آن بر کل کشور با اتکا بر زور اسلحه توسط جناح‌های مختلف منطقه‌ای، جنگ‌سالاران و گروه‌های قومیتی، مورد بحث است. این به آن معناست که افغانستان می‌تواند مانند اوایل دهه 1990، پس از عقب‌نشینی روسیه به هرج و مرج کشیده شود. بنابراین یک‌بار دیگر، فضا برای بازیگران غیردولتی از جمله گروه‌های تروریستی ایجاد و باز خواهد شد.

به نظر می رسد که این به اندازه کافی بد نباشد ، همسایگان - پاکستان ، ایران ، روسیه ، چین و هند - که منافع و اهداف آنها اغلب در تضاد با یکدیگر است ، افغانستان را احاطه کرده اند. کشوری ناپایدار ، در واقع شکست خورده یا شکست خورده ، ناگزیر است آنها را به گرداب درگیری های داخلی بکشاند و اوضاع را در افغانستان حتی بدتر کند. در اینجا بیش از اعتبار ایالات متحده و از دست دادن چهره آن چیزهای زیادی در معرض خطر است.

به‌نظر می‌رسد که همسایگانی چون پاکستان، ایران، روسیه، چین و هند -که منافع و اهداف آن‌ها اغلب در تضاد با یکدیگر است- افغانستان را احاطه کرده‌اند. کشوری ناپایدار که -شکست‌خورده یا در حال شکست- ناگزیر است آن‌ها را به گرداب درگیری‌های داخلی خود بکشاند و اوضاع را در افغانستان حتی بدتر کند. بنابراین، فراتر از خراب شدن اعتبار آمریکا و چهره آن، چیزهای زیادی در معرض خطر است.

منبع:

https://www.aspistrategist.org.au/will-afghanistan-be-americas-second-vietnam-or-something-worse/

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه ها