کد خبر : ۷۵۵۴۵
تاریخ انتشار : ۲۱ شهريور ۱۴۰۰ - ۰۹:۰۰
اندیشکده شورای آتلانتیک:
اندیشکده شورای آتلانتیک در یادداشت تازه خود به این موضوع پرداخت که آمریکا پس از حملات یازده سپتامبر، پتانسیل بسیار خوب برقراری روابط با ایران را نابود کرد.
 به‌گزارش مرکز مطالعات راهبردی سورین، اندیشکده «شورای آتلانیک» در یادداشت تازه خود به‌قلم «باربارا اسلاوین» نوشت:  اساسی‌ترین اشتباه استراتژیک دولت جورج دبلیو بوش پس از حملات 11 سپتامبر 2001، به راه انداختن «جنگ جهانی علیه تروریسم» بود که نتوانست عوامل این حادثه را نسبت به دیگر دشمنان آمریکا تشخیص دهد. این برنامه خودسرانه و بلندپروازانه ضمن تضعیف نمودن تمرکز آمریکا، متحدان را بیگانه کرد و این کشور را از فرصت‌هایی که برای کاهش خصومت با دشمنان تاریخی به وجود آمده بود، محروم ساخت. این امر آمریکا را در مسیر جنگ‌های ناخواسته در افغانستان و عراق قرار داد که با خروج تحقیرآمیز از هر دو کشور به پایان رسید.

یکی از مهمترین صدمات ایجاد شده پس از حملات 11 سپتامبر، از بین رفتن فرصت‌های به دست آمده برای برقراری ارتباط با ایران بود. ایرانیان پس از 11 سپتامبر، با روشن کردن شمع در خیابان‌های تهران با آمریکا ابراز همدردی کردند. ایران برای سرنگونی حکومت طالبان در افغانستان به طور غیرمستقیم با ارتش آمریکا همکاری کرد و به منظور تثبیت دولت جدید در کابل آشکارا با وزارت خارجه مشارکت نمود.

 در آن زمان، جواد ظریف که در سمت -معاون وزیر در امور حقوقی و بین‌الملل ایران- خدمت می‌کرد، از دولت جدید افغانستان تعهد گرفت که انتخابات دموکراتیک و مبارزه با تروریسم در سطح جهان را برگزار کند. مقامات آمریکایی از آن زمان اذعان کردند که فشار ایران بر جبهه متحد اسلامی ملی برای نجات افغانستان که به ائتلاف شمال معروف است، به حامد کرزی اجازه داد تا اولین رئیس جمهور پس از طالبان در این کشور باشد. در همان زمان، ایران و آمریکا در ژنو و پاریس یک سری مذاکرات پشت پرده انجام دادند که در مورد افغانستان و جمع‌آوری اعضای القاعده بود که از این کشور به سمت ایران فرار کردند. 

این مذاکرات زمانی متوقف شد که بوش در سخنرانی خود در سال 2002، از ایران به همراه کره شمالی و عراق که آن زمان صدام حسین هدایت آن را به عهده داشت به عنوان بخشی از «محور شرارت» نام برد.

ایرانی‌ها که با لفاظی‌های جنگ‌طلبانه بیگانه نبودند، پس از یک ماه، مذاکرات با آمریکا را از سر گرفتند. با این حال، دولت بوش علاقه‌ای به توسعه این مذاکرات برای بهبود روابط با تهران نشان نداد و حتی هشدارهای ایران در مورد پیامدهای حمله به عراق را نادیده گرفت. 

دولت بوش از وعده خود مبنی بر واگذاری سران گروه مخالف ایرانی مجاهدین خلق که از سوی آمریکا به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی معرفی شده بودند، در مقابل شخصیت‌های القاعده عقب‌نشینی کرد.
پس از 11 سپتامبر، نومحافظه‌کاران و سیاستمداران جنگ‌طلب، تحت رهبری «دیک چنی» -معاون رئیس جمهور وقت- و «پال ولفوویتز» -معاون وزیر دفاع- این توهم را ایجاد کردند که حمله آمریکا به عراق، طرفداران دموکراسی را در سراسر غرب آسیا و اسلام تقویت نموده و جمهوری اسلامی که «حامی‌ تروریست‌ها» است، سقوط می‌کند.

 در عوض، عراق به باتلاقی تبدیل شد و ایران به واسطه پیوندهای دیرینه با شیعیان و آگاهی عمیق از زمینه‌های فیزیکی و سیاسی، خود را در این کشور مستقر کرد و این حضور تا به امروز ادامه دارد. البته نمی‌توان با اطمینان خاطر گفت که آیا بهبود واقعی روابط بین آمریکا و ایران پس از سال 2003 امکان‌پذیر بوده است یا خیر. دولت مغرور بوش، پس از سرنگونی سریع طالبان و صدام، به ایران پاسخی نداد.

جمهوری‌خواهان تنها مسئول از بین رفتن فرصت‌های ایجاد شده برای برقراری روابط بهتر با ایران نیستند. در سال 1993، بیل کلینتون، -رئیس جمهور وقت آمریکا- در دوره اول کاری خود «محدودیت دوگانه» عراق و جمهوری اسلامی را پذیرفت و طبق قانون تحریم‌های ایران و لیبی، اولین تحریم‌های ثانویه را بر شرکت‌های غیرآمریکایی که با این کشور روابط تجاری داشتند، اعمال نمود. کلینتون در دوره دوم ریاست جمهوری خود تلاش کرد تا بخشی از خسارت وارده را جبران کند. اما در آن زمان، محمد خاتمی، -رئیس جمهور وقت ایران- توسط رقبای داخلی خود تضعیف شده بود.

دولت اوباما که به دنبال تصحیح خطاهای بوش بود، از همان ابتدا در سال 2009 با ایران تماس گرفت و برجام که برنامه هسته‌ای این کشور در مقابل رفع تحریم‌ها را محدود می‌کرد، با موفقیت به پایان رساند. با این حال، ترامپ، جانشین اوباما، در ماه مه 2018 علی …
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه ها